କୋରାପୁଟ : ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଏଠିକାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ଶିଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମାଟିରେ ତିଆରି ହେଉଥିବା କଳାକୃତି ଏକ ଅଲଗା ପରିଚୟ ରଖିଛି । ସାଧାରଣ ମାଟିକୁ କୌଶଳ ଓ କଳ୍ପନାର ସହାୟତାରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଆକୃତିରେ ପରିଣତ କରିବାର ଏହି ପୁରାତନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜୀବନଶୈଳୀ ସହିତ ଗାଢ଼ ଭାବେ ଜଡିତ ଅଛି ।
କୋରାପୁଟର ମାଟିକଳା ନିଜର ସାଧାରଣ ଶୈଳୀ ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆକର୍ଷଣ ପାଇଁ ପରିଚିତ । ଏଠାର କୁଶଳ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମାଟିକୁ ନିପୁଣତାର ସହିତ ଆକାର ଦେଇ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁର ରୂପ ଦେଇ ଘର ସଜାଣି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରନ୍ତି । ଏହି ନିର୍ମାଣ ଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଧାରାକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଟେରାକୋଟା ତିଆରି କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କଠିନ ଓ ସମୟସାପେକ୍ଷ ଅଟେ । ପ୍ରଥମେ ଭଲ ଗୁଣସ୍ତରର ମାଟି ବାଛି ନେଇ ସେଥିରେ ପାଣି ମିଶାଇ ନରମ କରାଯାଏ। ତାପରେ କୁଶଳତାର ସହିତ ମାଟିକୁ ଚାହିଦାଅନୁଯାୟୀ ଆକାର ଦିଆଯାଏ। ଏହାକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଭଲଭାବେ ଶୁଖାଇ ନେବା ପରେ ଭଟ୍ଟିରେ ଉଚ୍ଚ ତାପରେ ପୋଡ଼ାଯାଏ । କାରଣ ଏହାକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କରିବାକୁ। ଶେଷରେ ଏହି ହାତ ତିଆରି ସାମଗ୍ରୀକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ସେଥିରେ ନାନା ରଙ୍ଗ ଲଗାଯାଏ।
କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟା କଳା ଏକ ସାଧାରଣ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ନୁହେଁ, ଏହା ଅଞ୍ଚଳର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଜୀବନ୍ତ ପରିଚୟ । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଅନେକ କଳାକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଜୀବିକାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ରୋତ । ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳା ସମସ୍ୟାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି ।
ଏହିପରି ଭାବେ, କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟା ଶିଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସମ୍ପଦର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ । ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ କଳାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ୀଙ୍କୁ ପରିଚିତ କରାଇବା ସମସ୍ତଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟାରେ ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର, ଘର ସଜାଣି ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଜନଜାତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଅଲଗା ଶୈଳୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଟେରାକୋଟା କଳାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ସେଥିପାଇଁ ସ୍ୱୟଂସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଯାଉଛି। ଟେରାକୋଟା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ସହିତ କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ଓ ବଜାର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଯାଉଛି। ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଶେଷକରି ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ଏହି କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଉଛନ୍ତି।
କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟା କଳା ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ । ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜନଜାତି ସଂସ୍କୃତିରେ ଘେରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଟିରୁ ତିଆରି ହେଉଥିବା ଟେରାକୋଟା ସାମଗ୍ରୀ ଦେଶ-ବିଦେଶରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ କଳା ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଯାପନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ।
କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟା କଳାର ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଏହାର ସରଳତା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପ। କଳାକାରମାନେ ମାଟିକୁ ହାତରେ ଗଢ଼ି ନାନା ପ୍ରକାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ, ଓ ସଜାବଟି ବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ, ଦେବା-ଦେବୀ, ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଦୃଶ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରନ୍ତି। ଏହି କଳାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଜନଜାତୀୟ ଶୈଳୀର ଛାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ସମୟ ସହିତ ଆଧୁନିକତା ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୋରାପୁଟର ଟେରାକୋଟା କଳା ଆଜି ମଧ୍ୟ ତାର ପାରମ୍ପରିକ ଗୌରବକୁ ଧାରଣ କରି ରହିଛି। ଏହି କଳାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ପ୍ରଚାର କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ପୀଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୂଲ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ।
Author: vandeutkal
ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ! ଆମେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଶେଷ ଖବର, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରୁ | ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ଯୋଗାଇବା, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁନିଆରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିପାରିବ |