ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଥିବା କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରକୃତି, ପାହାଡ଼, ଝରଣା, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପରିଚିତ। ଏଠାରେ ପ୍ରକୃତିର ସୁନ୍ଦର ରୂପ ସହିତ ପୁରୁଣା ଐତିହ୍ୟର ଛାପ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। କେନ୍ଦୁଝରର ଜୀବନ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି।
କେନ୍ଦୁଝରର ଇତିହାସ ବହୁ ପୁରୁଣା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। ପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ସହ ମିଶିଥିଲା। ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ କେନ୍ଦୁଝର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲା ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହାସିକ ପରିଚୟରେ ଖିଜିଙ୍ଗା ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଭଞ୍ଜ ରାଜବଂଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। କେନ୍ଦୁଝରର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର, ଶିଳାଲେଖ ଓ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସୀତାବିଞ୍ଜି ଏହାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ। ଏଠାରେ ପୁରାତନ ଶିଳାଲେଖ ଓ ଗୁମ୍ଫା ଚିତ୍ରକଳାର ଚିହ୍ନ ମିଳିଛି।
ପ୍ରକୃତିରେ ଭରପୂର କେନ୍ଦୁଝର
କେନ୍ଦୁଝରର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବଡ଼ ପରିଚୟ। ସବୁଜ ଜଙ୍ଗଲ, ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଝରଣା ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଲଗା ରୂପ ଦେଇଛି। ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ ଅଂଶରେ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ କେନ୍ଦୁଝର ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ଥାନ ହୋଇଛି।
ସାନଘାଗରା ଓ ବଡ଼ଘାଗରା ଭଳି ଝରଣା କେନ୍ଦୁଝରର ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର କରିଛି । ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପ ଅଧିକ ମନୋରମ ହୋଇଥାଏ । ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ ଓ ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ସମୟ ବିତାଇଥାନ୍ତି ।
ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଓ ଗୋନାସିକା
କେନ୍ଦୁଝର ସହ ବୈତରଣୀ ନଦୀର ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ପୁରୁଣା। ଗୋନାସିକା ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି। ଗୋନାସିକା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ଥାନ। ଏଠାରେ ସବୁଜ ପାହାଡ଼, ଉପତ୍ୟକା ଓ ମନ୍ଦିର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଗୋନାସିକାରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ଧାର୍ମିକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରକୃତିର ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା।
ମା’ ତାରିଣୀଙ୍କ ପୀଠ ଘଟଗାଁ
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଘଟଗାଁରେ ଥିବା ମା’ ତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନେକ ଭକ୍ତ ମା’ ତାରିଣୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ମନ୍ଦିରକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲୋକକଥା ଓ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଘଟଗାଁ ସହିତ କେନ୍ଦୁଝରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ତେଣୁ କେନ୍ଦୁଝରରେ ପ୍ରକୃତି ଓ ଧର୍ମର ଏକ ସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
କେନ୍ଦୁଝରର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି
କେନ୍ଦୁଝର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟ ବସବାସ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ପୋଷାକ ଓ ପରମ୍ପରା କେନ୍ଦୁଝରର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି। ସରହୁଲ, ସୋହରାଇ, କରମ ପୂଜା, ଚଇତ୍ର ପରବ ଭଳି ପର୍ବ ଏଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ଆନନ୍ଦର ପରିବେଶ ଦେଖାଯାଏ।
ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ଭରପୁର
କେନ୍ଦୁଝର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦନ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏଠାରେ ଲୁହାପଥର, ମାଙ୍ଗାନିଜ, କ୍ରୋମାଇଟ୍, ବକ୍ସାଇଟ୍, କ୍ୱାର୍ଜାଇଟ୍, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖଣିଜ ମିଳିଥାଏ। ଜିଲ୍ଲାର ଶିଳ୍ପ ବିକାଶରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। କେନ୍ଦୁଝରର ଯୋଡ଼ା ଓ ବଡ଼ବିଲ ଅଞ୍ଚଳ ଖଣିଜ ଓ ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଭୂମିକା ରହିଛି।
କୃଷି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନ
କେନ୍ଦୁଝରର ଅନେକ ଲୋକ କୃଷି ସହ ଜଡ଼ିତ। ଧାନ ଏଠାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଫସଲ। ଏହାସହ ମକା, ତିଳ, ଅରହର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫସଲ ମଧ୍ୟ ଚାଷ କରାଯାଏ। କୃଷି ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳର ସରଳ ଜୀବନ, ପ୍ରକୃତି ସହ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ କେନ୍ଦୁଝରର ଅଲଗା ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ପର୍ଯ୍ୟଟନର ବିକାଶ ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ
କେନ୍ଦୁଝରରେ ପ୍ରାକୃତିକ, ଧାର୍ମିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ସୁଯୋଗ ରହିଛି । ସାନଘାଗରା, ବଡ଼ଘାଗରା, ଗୋନାସିକା, ଘଟଗାଁ, ଖଣ୍ଡାଧାର, ଭୀମକୁଣ୍ଡ ଓ ସୀତାବିଞ୍ଜି ଭଳି ସ୍ଥାନ ଜିଲ୍ଲାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମାନଚିତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନର ବିକାଶ ହେଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାରର ନୂଆ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ସ୍ଥାନୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ଖାଦ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହ ଯୋଡ଼ିଲେ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତି ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇପାରିବ।
କେନ୍ଦୁଝର କେବଳ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ପରିଚିତ ନୁହେଁ । ଏହା ପ୍ରକୃତି, ଝରଣା, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ମନ୍ଦିର, ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ରଣ। ପୁରୁଣା ଇତିହାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଧୁନିକ ଶିଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେନ୍ଦୁଝରର ନିଜସ୍ୱ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ପ୍ରକୃତି ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ କେନ୍ଦୁଝର ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରିବ।
Author: vandeutkal
ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ! ଆମେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଶେଷ ଖବର, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରୁ | ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ଯୋଗାଇବା, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁନିଆରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିପାରିବ |