ବ୍ରହ୍ମପୁର: ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମପୁର। ବାଣିଜ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି, ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ପାରମ୍ପରିକ କାରିଗରୀ ପାଇଁ ଏହି ସହରର ରହିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ। ବିଶେଷକରି ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ହାତବୁଣା ଶାଢ଼ୀ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ପରିଚିତ। ସହରର ବୁଣାକାର ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖି ଆସିଛନ୍ତି। ସେହି ସମୃଦ୍ଧ ବୟନ ପରମ୍ପରାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ।
ରେଶମର ଚମକ, ନିଖୁଣ ବୁଣାକାମ, ଜରିର ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରିଗରୀ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହାତ ତିଆରି ଆଞ୍ଚଲ ପାଇଁ ଏହି ଶାଢ଼ୀ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତ ଜଗତରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ବ୍ରହ୍ମପୁରର ପରିଚୟ ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଏହି ଶାଢ଼ୀ କେବଳ ଏକ ପୋଷାକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ବୁଣାକାର ପରମ୍ପରା, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରତୀକ।
ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତ ପରମ୍ପରା ଦେଶର ସମୃଦ୍ଧ ବୟନ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ଗର୍ବର ବିଷୟ । ରଙ୍ଗ, ଡିଜାଇନ୍, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୁଣାକାମ ଓ ପାରମ୍ପରିକ କାରିଗରୀ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଶାଢ଼ୀର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ରହିଛି। ସେହି ପରମ୍ପରାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ନାମ। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହରର ବୁଣାକାରମାନଙ୍କ କୌଶଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ରେଶମ ଶାଢ଼ୀ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ଦେଇଛି ।
ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ବୟନ ପରମ୍ପରା
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀର ବୟନ କୌଶଳ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ବୁଣାକାର ପରିବାର ଗୁଡ଼ିକ ଏହି କାରିଗରୀକୁ ସାଇତି ରଖିଛନ୍ତି। ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ମେସିନ୍ ନିର୍ମିତ ପୋଷାକର ଚାହିଦା ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହାତବୁଣା ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ ମୂଲ୍ୟ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି।
ଏହି ଶାଢ଼ୀରେ ବୁଣାକାରଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିଖୁଣ କାରିଗରୀର ପ୍ରତିଫଳନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାଢ଼ୀରେ ଥିବା ଡିଜାଇନ୍ ଓ ବୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହାର ପାରମ୍ପରିକ ପରିଚୟକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରେ ।
ରେଶମ ଓ ମଜବୁତ ବୁଣାକାମର ସମନ୍ୱୟ
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ରେଶମ ଆଧାରିତ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶାଢ଼ୀ। ଏହାର ବିଶେଷତା ହେଉଛି ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନିଖୁଣ କାମ, ଯାହା ଶାଢ଼ୀକୁ ମଜବୁତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କରିଥାଏ। ଠିକ୍ ଭାବରେ ଯତ୍ନ ନେଲେ ଏହି ଶାଢ଼ୀ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ପିନ୍ଧିହେବାସହ ପରିବାରର ଏକ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତି ଭାବେ ଯାଇପାରେ ।
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀରେ ଓଡ଼ିଶୀ ବୟନ ଶୈଳୀର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ପାରମ୍ପରିକ ଡିଜାଇନ୍ ସହ ଆଧୁନିକ ରଙ୍ଗ ଓ ଶୈଳୀର ସମନ୍ୱୟ ଏହାକୁ ନୂଆ ପିଢ଼ିର ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଛି।
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀର ଆଉ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଏହାର ଜରି କାମ। ଶାଢ଼ୀର ଡିଜାଇନ୍, ବୁଣାକାରଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ବ୍ୟବହୃତ ଜରି ସୂତାର ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଅଧିକ ଜରି କାମ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରିଗରୀ ଥିବା ଶାଢ଼ୀର ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।
ଏକ ଉଚ୍ଚମାନର ବରହମପୁରୀ ଶାଢ଼ୀର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୮,୦୦୦ରୁ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଡିଜାଇନ୍, ରେଶମର ଗୁଣ, ଜରି କାମ ଓ ବୁଣାକାମର ଜଟିଳତା ଅନୁସାରେ ଦରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ।
ଆଞ୍ଚଲ ହେଉଛି ଏହାର ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀର ଏକ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଏହାର ଆଞ୍ଚଲ। ଆଞ୍ଚଲର ଡିଜାଇନ୍ ଓ ବୁଣାକାମ ଶାଢ଼ୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର କରିଥାଏ। ପାରମ୍ପରିକ ଶୈଳୀରେ ତିଆରି ଆଞ୍ଚଲ ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ଶାଢ଼ୀକୁ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶାଢ଼ୀଠାରୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ। ବିବାହ, ପର୍ବପର୍ବାଣୀ, ପୂଜା ଓ ବିଶେଷ ସାମାଜିକ ଅବସରରେ ଏହି ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଅନେକେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ପାରମ୍ପରିକତା ସହ ରାଜକୀୟ ଆଭା ଦେଉଥିବାରୁ ଏହାର ଚାହିଦା ରହିଛି।
GI ଟ୍ୟାଗ୍ ଦେଇଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ GI-ଟ୍ୟାଗ୍ ହୋଇଥିବା ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବୁଣାକାମ ସହ ଏହାର ପରିଚୟ ଜଡ଼ିତ। ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହର ନିଜେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ରେଶମ ଓ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ପରିଚିତ ଥିବାରୁ ଏହି ଶାଢ଼ୀ ସହରର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ଏକ ଅଂଶ ପାଲଟିଛି।
ବୁଣାକାରଙ୍କ ପରିଶ୍ରମର ପ୍ରତୀକ
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ କେବଳ ଏକ ପୋଷାକ ନୁହେଁ, ଏହା ଅନେକ ବୁଣାକାର ପରିବାରର ଜୀବିକା ଓ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳର ପ୍ରତୀକ। ଏକ ଶାଢ଼ୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ସମୟ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଶାଢ଼ୀ କିଣିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହ ବୁଣାକାରଙ୍କ ପରିଶ୍ରମକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେବା।
ଆଜିର ସମୟରେ ଫ୍ୟାସନ୍ରେ ନୂଆ ଡିଜାଇନ୍ ଓ ଶୈଳୀ ଯୋଡ଼ି ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶାଢ଼ୀର ଗୁରୁତ୍ୱ କମିନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ ଏହାର ରେଶମୀ ଗୁଣ, ମଜବୁତ ବୁଣାକାମ, ଜରି କାରିଗରୀ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଞ୍ଚଲ ପାଇଁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆକର୍ଷଣ ବଜାୟ ରଖିଛି।
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଶାଢ଼ୀ ଓଡ଼ିଶାର ବୟନ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଗର୍ବିତ ପରିଚୟ। ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା କାରିଗରୀ, ବୁଣାକାରଙ୍କ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ଓ ରେଶମର ଆଭା ଏହାକୁ କେବଳ ଏକ ଶାଢ଼ୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶରେ ପରିଣତ କରିଛି।
Author: vandeutkal
ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ! ଆମେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଶେଷ ଖବର, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରୁ | ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ଯୋଗାଇବା, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁନିଆରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିପାରିବ |
