ଓଡ଼ିଶାର ସହର ଓ ନଗର ଗୁଡ଼ିକରେ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ଆସିଲେ ଏକ ବିଶେଷ ଦିନକୁ ନେଇ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଯାଏ। ସେହି ଦିନ ହେଉଛି ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ ତାରିଖରେ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ପାଳିତ ହୁଏ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସ । ଏହା କେବଳ ଏକ ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନଗର ବିକାଶ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଭାଗିଦାରିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମାରକ।
ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ର କେବଳ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଦେଶର ସ୍ତରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଲୋକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରାସ୍ତା, ଡ୍ରେନ, ପାନୀୟଜଳ, ପରିମଳ, ଆଲୋକ, ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା ଓ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଭଳି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନର ପ୍ରଭାବ ରହିଛି।
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନର ସରଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ତାହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ସଂଗଠିତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଢ଼ି ତୋଳିବା। ନଗର ନିଗମ, ମହାନଗର ନିଗମ, ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରୀ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଚୟନ କରନ୍ତି। ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଅଞ୍ଚଳର ସମସ୍ୟା, ବିକାଶ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନେଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ଭୂମିକା ନିଅନ୍ତି। ତେଣୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନକୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଭିତ୍ତିସ୍ତର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସର ଗୁରୁତ୍ୱ
ଓଡ଼ିଶାର ସହରୀ ବିକାଶରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼। ସହର ବଢ଼ିବା ସହିତ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି । ନୂଆ ରାସ୍ତା, ଉନ୍ନତ ଡ୍ରେନେଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପାନୀୟଜଳ, ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଷ୍ଟ୍ରିଟ ଲାଇଟ, ପାର୍କ, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ ଓ ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା ଭଳି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହରୀ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସ ଏହି ସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଓ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବାର ଏକ ଅବସର। ଏହି ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶୁଭାରମ୍ଭ, ଉଦଘାଟନ, ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସଫେଇ ଅଭିଯାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନକଲ୍ୟାଣମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ।
ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ
ଭାରତରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନର ଧାରଣା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିକଶିତ ହୋଇଆସିଛି। ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ସମାଧାନ କରିବାର ଚିନ୍ତାଧାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ସଂଗଠିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ରୂପ ନେଇଛି।
ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ସହରୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ନଗର ଅଞ୍ଚଳ ବିକଶିତ ହେବାସହିତ ପୌର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ ବଢ଼ିଛି । ସମୟ ସହିତ ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଭାଗିଦାରିକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ମିଳିଛି।
ସହର ବିକାଶରେ ପୌର ସଂସ୍ଥାର ଭୂମିକା
ଏକ ସହରର ବିକାଶ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟ୍ଟାଳିକା କିମ୍ବା ଚଉଡ଼ା ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏକ ସୁସ୍ଥ, ସୁନ୍ଦର ଓ ବାସଯୋଗ୍ୟ ସହର ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ନାଗରିକ ସେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ପୌର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—
· ସହରର ସଫେଇ ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା
· ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଓ ପରିଚାଳନା
· ରାସ୍ତା ଓ ଡ୍ରେନେଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି
· ଷ୍ଟ୍ରିଟ ଲାଇଟ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ
· ପାର୍କ ଓ ଖୋଲା ସ୍ଥାନର ବିକାଶ
· ନାଗରିକ ସେବାକୁ ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ କରିବା
· ସହରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ କରିବା
ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଲୋକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ।
ନାଗରିକଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କେବଳ ପ୍ରଶାସନ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ । ଏକ ସହରକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ଭୂମିକା ରହିଛି।
ରାସ୍ତାରେ ଆବର୍ଜନା ନ ପକାଇବା, ଘରୁ ଆବର୍ଜନାକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୃଥକ କରିବା, ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶାସନକୁ ଅବଗତ କରାଇବା ଭଳି ଛୋଟ ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ ସହର ବିକାଶରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନେଇପାରେ।
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସଫଳତା ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ ଯେତେବେଳେ ଶାସନ ସହିତ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଭାଗିଦାରି ରହିଥାଏ।
ଆଧୁନିକ ସହର ପାଇଁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଆଜିର ସହରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି । ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି, ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା, ଜଳବନ୍ଦୀ, ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା, ପ୍ରଦୂଷଣ, ସହରୀ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଭଳି ସମସ୍ୟା ସହର ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ନେଇଆସୁଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଲୋକମୁଖୀ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର, ଅନଲାଇନ୍ ନାଗରିକ ସେବା, ଡିଜିଟାଲ୍ ଅଭିଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ତଥ୍ୟ ଆଧାରିତ ସହର ଯୋଜନା ଭବିଷ୍ୟତର ସହରୀ ଶାସନକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିପାରିବ।
ମହିଳା ଓ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଭାଗିଦାରି
ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନରେ ମହିଳା ଓ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଭାଗିଦାରି ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିପାରେ। ମହିଳାମାନେ ସ୍ଥାନୀୟସ୍ତରର ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଲେ ପରିମଳ, ସୁରକ୍ଷା, ପାନୀୟ ଜଳ, ଶିଶୁ ଓ ପରିବାର ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ। ସେହିପରି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରା, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଜ୍ଞାନ ଓ ସୃଜନଶୀଳତା ସହର ବିକାଶରେ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇପାରେ।
ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଦାୟିତ୍ୱର ସ୍ମରଣ
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସକୁ କେବଳ ଏକ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଧା ରହିଯାଏ। ଏହି ଦିନ ହେଉଛି ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି, ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଆମର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ମନେ ପକାଇବାର ଦିନ। ଏକ ଭଲ ସହର କେବଳ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ ଗଢ଼ି ଉଠେନାହିଁ। ପ୍ରଶାସନର ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ନାଗରିକଙ୍କ ସହଯୋଗ, ସଚେତନତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସ ଆମକୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ‘‘ସହର ଆମର, ତେଣୁ ସହରର ବିକାଶରେ ଆମର ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ରହିଛି’’। ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର, ସୁନ୍ଦର ସହର, ସୁସ୍ଥ ସହର ଓ ଲୋକମୁଖୀ ସହର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନ ଓ ନାଗରିକ ଏକାଠି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ । ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ଯେତେ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ, ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳଦୁଆ ସେତେ ମଜବୁତ ହେବ।
ତେଣୁ ଏହି ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ଦିବସରେ ଆସନ୍ତୁ, ନିଜ ସହର ଓ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତି ଆମର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନୂଆ କରି ସ୍ମରଣ କରିବା। କେବଳ ଉନ୍ନତିର ଅପେକ୍ଷା ନକରି, ନିଜ ନିଜସ୍ତରରେ ସହରକୁ ଭଲ କରିବାରେ ଅବଦାନ ଦେବା ।
Author: vandeutkal
ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ! ଆମେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଶେଷ ଖବର, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରୁ | ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ଯୋଗାଇବା, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁନିଆରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିପାରିବ |