ଭୁବନେଶ୍ୱର : ଓଡ଼ିଶାର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାରାଦୀପ ପାଇଁ ଆସିଛି ଏକ ବଡ଼ ମାନ୍ୟତା। ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରି ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ମେଗା ବନ୍ଦର’ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛନ୍ତି । ନୂଆ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦର ଆଇନ, ୨୦୨୫ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଏହି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ମାରିଟାଇମ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି ।
କେନ୍ଦ୍ର ବନ୍ଦର, ନୌପରିବହନ ଓ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ସୂଚନାରେ ପାରାଦୀପ ସମେତ ଦେଶର ଚାରିଟି ବନ୍ଦରକୁ ମେଗା ବନ୍ଦର ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ପାରାଦୀପ ବ୍ୟତୀତ ଦୀନଦୟାଲ ବନ୍ଦର, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବନ୍ଦର ଏବଂ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ରହିଛି । ଏହା ଫଳରେ ପାରାଦୀପ ଦେଶର ବୃହତ୍ ଓ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକର ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।
ପୂର୍ବ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟରେ ପାରାଦୀପର ଗୁରୁତ୍ୱ
ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ପୂର୍ବ ଓ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ହୋଇଆସିଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାର୍ଗୋ ଏହି ବନ୍ଦର ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। କୋଇଲା, ଲୁହାପଥର, ସାର, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀର ପରିବହନରେ ପାରାଦୀପର ଭୂମିକା ରହିଛି।
ବନ୍ଦରର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ବଢ଼ିବା ସହିତ ଏହା ଶିଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗ ଭାବେ କାମ କରୁଛି। ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ୧୫୦.୪୧ ମିଲିୟନ୍ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଗୋ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲିଂରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।
ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ମିଳିବ ଗତି
ମେଗା ବନ୍ଦର ଭାବେ ପାରାଦୀପର ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପଛରେ ବନ୍ଦରର କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତା, ଆଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଅବସ୍ଥିତି ଭଳି ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବନ୍ଦରର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ନୂଆ ଟର୍ମିନାଲ୍, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସୁବିଧା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଯୋଜନାରେ ପାରାଦୀପକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଓ ବନ୍ଦର ଆଧୁନିକୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ମଲ୍ଟିମୋଡାଲ୍ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ପାର୍କ, କୋଇଲା ଟର୍ମିନାଲ୍, ଆଇରନ୍ ଓର୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ତେଲ ଓ ଲୁବ୍ରିକାଣ୍ଟ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପ ରହିଛି ।
ବଢ଼ିପାରେ ନିବେଶ ଓ ଶିଳ୍ପ ସୁଯୋଗ
ମେଗା ବନ୍ଦରର ମାନ୍ୟତା କେବଳ ବନ୍ଦରର ପରିଚୟକୁ ବଦଳାଇବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ । ଏହାସହିତ ବନ୍ଦରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ଗୋଦାମ, ଶିଳ୍ପ, ପରିବହନ ଓ ରପ୍ତାନି-ଆମଦାନି ସହ ଜଡ଼ିତ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ପାରାଦୀପକୁ ଆଧାର କରି ଅଧିକ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସେବା ବିକଶିତ ହେଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ବନ୍ଦର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ, ରାସ୍ତା ଓ ରେଳ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ମାଲ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ଶିଳ୍ପ ଗତିକୁ ଆହୁରି ସହାୟତା କରିପାରେ।
କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନାରେ ଲଗାତାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି
ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରର ବଢ଼ୁଥିବା କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତା ଏହାର ବିକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ୨୦୨୫ ନଭେମ୍ବରରେ ବନ୍ଦର ଏକ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ୨୪୧ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ ମିଲିୟନ୍ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଲଗାତାର ନବମ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୧୦୦ MMT ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।
ଏହି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାରାଦୀପର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଅପରେସନାଲ୍ କ୍ଷମତା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନାର ଭୂମିକାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଫଳରେ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାରାଦୀପର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ମାରିଟାଇମ୍ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ
ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦର ଆଇନ, ୨୦୨୫ ପୁରୁଣା ବନ୍ଦର ଆଇନର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆଧୁନିକ କରିବା ସହିତ ବନ୍ଦର ପରିଚାଳନା, ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ସୁରକ୍ଷା, ପରିବେଶ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଧିକ ସଂଗଠିତ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଛି ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପାରାଦୀପର ମେଗା ବନ୍ଦର ମାନ୍ୟତା ଓଡ଼ିଶାର ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଭବିଷ୍ୟତରେ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି, ଆଧୁନିକୀକରଣ, ଦ୍ରୁତ କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ନେଟୱର୍କର ବିସ୍ତାର ମାଧ୍ୟମରେ ପାରାଦୀପ ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବ।
Author: vandeutkal
ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ ! ଆମେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ତଥା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଶେଷ ଖବର, କ୍ରୀଡା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରୁ | ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ଯୋଗାଇବା, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁନିଆରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିପାରିବ |